Arousa

Calendario

« Setembro 2010 »
L M M X V S D
1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30

Administrador

Unha nova tipoloxía de dorna?

Categoría: embarcacións
Enviado: 01.11.2009 22:30

Hoxe domingo, da man de Anxo Angueira, vimos de facer o achado dun tesouro.
Guiados polo escritor e socio da nosa Escola de Navegación, puxemos proa cara a súa terra en Dodro, mais antes fixemos parada en Cesures, no lugar de O Couto. Alí Madó e Rosa, dúas amigas de Anxo, mostráronos con entusiasmo e certa humildade, unha embarcación na que o seu avó navegara polo río Ulla ata a ría de Arousa. Contáronos que por alí chámanlle mecos e con elas iban os mariñeiros de Cesures, os baleiros, á solla e á lamprea.
Uxío confirmou que, efectivamente, é unha dorna de dimensións máis pequenas e con outras singularidades.


Inda non sabemos moito dela, mais esperamos posibles informacións e os comentarios de tódolos dorneiros/as e os que navegan polo eido do noso patrimonio marítimo e fluvial.




http://acddorna.org/blog/upload/P1010248.JPG
A embarcación estaba medio soterrada no galiñeiro da casa.



http://acddorna.org/blog/upload/P1010244.JPG
Anxo e Uxío escoitan as explicacións de Madó.


http://acddorna.org/blog/upload/P1010246.JPG
Ovo de galiña na popa, onde ten que estar.


http://acddorna.org/blog/upload/P1010276.JPG
No restaurante "A Pedra" de Catoira tamén hai un meco. Está ben conservado mais non en mellor "estado".



Moitas historias hai arredor deste barco do Ulla. O escritor Anxo Angueira tenos prometido máis información desta embarcación das súas terras, dos seus mares. Agardamos o seu relato.
Permalink Comentarios (18) Trackbacks ()
26.01.2010 16:02
Acabo de atopar este post case de casualidade...

Menudo descubrimento! En Inglaterra atopan coches clásicos nos palletes. Aquí dornas...

Non aprecio moi ben nas fotografías as formas desa dorna, pero semella igual ca unha que hai xa coma quince anos, cando eu comecei a entrenar no Náutico, estaba amarrada baixo a ponte de Cesures. Tempo despois alghén a subiu para unha das rampas e pouco despois desapareceu... Non sei se a quitaron pa terra, se a levou unha riada, se a botaron para o fondo do río... Xa non taba en moi bo estado, todo hai que dicilo, pero era ighualiña á que aparece nas fotos do libro de Mörling "As embarcacións tradicionais de Galicia", nunha parte que fala das dornas de Cesures.

Recordo ver outra en bastante mellor estado nun lugar bastante insospeitado: nunha praia na beira do Ulla, concretamente nas "cuartas" pesqueiras (xa por riba das de Herbón, que é o límite navegable e onde chegha a influencia das mareas...) Quen a subiría ata alí e, sobre todo, que sería dela?

03.11.2009 23:55
Antón, creo toda a recollida etnográfica e léxica que se faga, sobre todo relacionada co mar, ten un valor incalculable. Eu tamén son de Laíño, da aldea de Manselle, e de pequeno ía xogar á eira de Castro ás estornela, que queda alí á beira.
E claro que existe Moncho o Picafollas. Este vran subímo-lo río xuntos nunha motora e sobre un plano foime indicando a toponimia do río, desde Catoira a Cesures. É unha gran persoa e os seus fillos aínda anda no mar. El foi o primeiro en me explicar a vida dos mariñeiros daquela terra.
O meu correo: angueira@uvigo.es
Unha aperta.
Anxo
03.11.2009 20:33
Inda andas por aí Anxo ? Mira que che ía disir... Tiña ganas hai xa tempo de falaren contigo sobre algúns termos que che teño fichados da novela Pensa nao. E hai tempo pedínlle a Paco Fernández rei que me pasara o teu e-mail para verte un día en Vigo. Pero como estás alá arriba empoleirado no que para mín foi o CUVI ( dos tempos da selectividade) non atopaba tempo pra facer esa longuísima viaxe en Vitrasa.
E aghora abusando da túa amabilidade quixera pedirche que me deras o teu e-mail-ou un deles- para facerche esta consulta lexicolóxica. Pode ser ? O meu é o de antondomar@yahoo.es.
Son menbro da FGCMF e le vo tempo apañando canto léxico marítimo ou fluvial atopo por alí e por alá édito e inédito. Esculco tamén documentos sobre a etnografía marítima e teño xa unha base documental que permite documentar algúns termos usados hoxe hai varios séculos atrás. Pouco atopei, por certo da zona de Cesures. Por iso a recollida etnogtráfica que fagamos hoxe será inapreciable pra mantermo-lo seu coñecimento no futuro.
Antes de marchar unha dúbida. Existe o sr Moncho Picafollas do Porto ? Levaríame unha alegría pensar que sí.
Un saúdo para un servidor que ten por parte de nai raíces en Castro - Laíño .Terra dos meus abós !
03.11.2009 19:39
Si Anxo, escribir as presas "fpsalnes@gmail.com."

Saude
03.11.2009 17:23
Pois Antón, non lembro ningún bar ou restaurante en Padrón cunha embarcación. Pero, como teño moi mala memoria, vouno preguntar. A vela do meco é como a da dorna, un pouco máis emproada, talvez. A maior diferenza coa dorna é a de que non usa temón. Tiñan un tolete a popa para o remo, que facía de temón. De tódolos xeitos quen mellor pode explica-las diferenzas é Uxío, creo eu.
Fernando, neste correo que me dás, o envío vénme de volta.
Saúde.
Anxo.
03.11.2009 13:57
Ola! Pois veredes non sei cál é. Dixéronmo hai cousa de 8 anos cando estaba en Santiago unha persoa que creo era de Cesures. Inda máis anos atrás se me poño a buscar na miña memoria lembro que unha amiga de Dodro tamén dicía que había un bar-restaurante que tiña unha en plan decorativo.Cousas que se falan cando se toman viños cos amigos e casualmente sae o tema da decoración dos bares.
Como pasaron tantos anos non sei se seguirá alí .Pero de tódoslos xeitos Padron non é tan grande e alguén lembrará onde estaba. Unha vez que se saiba cál é xa se pode preguntar máis cousas. Anxo Angueira! se estás por aí lendo isto farás o favor de lembrar si ti ou alguén sabe máis disto ? Ah e noraboa por terlles indiocado ós da Illa desta nova dorna. Posiblemente estemos ante un "unicum".
Espero impacientepor saber máis datos deste achado.
Por certo que mui boa foto a do ovo na dorna. Si xa houbo unha dorna que acolleu un enxamio agora hai outra que fai ás veces de poleiro. Quén vai a dubidar agora da polifuncionalide da dorna ? Qué máis probas necesitades escépticos?
Saúdos
03.11.2009 12:07
Bueno, estamos a utilizar esto como un "chat". Sabes, o butrón teñolle especial noxo, ainda hoxe a mañán os vin a secar e teñen moitos centos de metros que son barreira para os peixes. Eu son dos que pensa que o mariñeiro ten que vivir, decentemente, como calquera e que as veces se pesca o que non se debe, sempre foi así, mais antes, e iso é dificil cambialo, pero hai xeitos e xeitos, o butrón deslocalizouse baixou do rio o mar.
Pero bueno como ti dis o obxecto de esta entrada era o do "meco".
Agora direiche que polos anos 60, o meu pai tiña unha pequena embarcación das chamadas "loros" e vendeuse para Cesures, para a campaña da lamprea, disque o home desquitou o prezo nunha noita. E onde vou, pois moi probablemente fora costume que os do Porto baixaran ata O Grove, Cambados, Illa a mercar embarcacións e de ahí poida vir o de "meco" o igual que as dornas feitas no Grove lles chamaban "mecas", resulta moi obvio, pero non por eso deixara de ser loxico. Que dis?

Por certo será un pracer leer o teu traballo fpsalnes@mail.com

Unha aperta
Dorna
03.11.2009 01:07
Anton "nontesninidea"
Os aparellos da embarcación perdéronse.
Estamos pendentes de falar cun familiar que poda nos dar máis datos.
En que restaurante de Padrón dis que hai outro posible meco?
02.11.2009 23:51
Seguramente é así.
E cómpre cortar coa pesca e coas artes ilegais.
Agora ben, estamos falando aquí dunha talvez "nova" tipoloxía de dorna (histórica) asociada ós baleiros (históricos). Que nunca me ocultaron cando falei con eles que pescaban furtivamente no río sollas, muxos, robalizas, lampreas, zamborcas e mesmo salmóns.
Non sei se son os baleiros de agora os que practican esas malas artes, probablemente o sexan. Agora ben, Fernando, e non quero con isto desculpalos, como di o outro: o que estea libre de pecado que tire a primeira pedra.
Unha aperta.
Outra cousa! Tes razón, no número dous de Ardentía, no artigo de Emilio Insua, fálase de baleiros e de mecos. Se queres, envíoche un traballiño sobre o tema que fixen hai dez anos.
A ti e a quen queira!
02.11.2009 23:14
Anxo, os baleiros forman parte da miña nenez, por esas taiadas-festa.
O da lamprea, admito que sexan os butróns, son as modernas pesqueiras, pero e que - e non digo os de Cesures, ainda que aqui digan que son eles- na beira mar fan un uso indiscriminado de centos de metros de aparello, e incluso largan ilegalmente ala pola Canle (Castrelo-Dena-O Grove- Toxa), que como ben dis co da taiada escomeza en Dena, na desembocadura do Chanca un autentico viveiro, protexido, para moitas especies.

Saúde
02.11.2009 22:56
Efectivamente.
Os de Cesures, os de Porto especialmente, eran os "baleiros", pois balaban cos remos e pandullos para que enmallase o peixe. Tamén practicaban a arte da "tallada" por Cambados, pero tamén por Dena, Leiro e Rianxo. Hoxe xa non andan en dornas nin en mecos. Pero van ó mar deixando os seus barcos en Cesures, en Catoira ou Vilagarcía. Do vutrón só sei dicirvos que o usan no río para a lamprea, unha pesca regulada. É a única rede permitida no río. Sei que na Arousa andan ó choco e así, pero non sei se fóra da lamprea pescan algo máis co vutrón.
Un saúdo.
02.11.2009 22:53
Que rapidez!!!, pois ben sea Anxo, xa fai uns anos que eu falei co home e si non me sacas do erro, eu xuraba que me dixera que viñera da Arousa, ou eu na miña ignorancia din por feito que de ali viña. De ser así e o descoñecer como eran os "mecos" xa non digo nada.
Grazas.
02.11.2009 22:46
Por certo, dos valeiros.
Cando eu era un neno, no que hoxe dan en chamar Saco de Fefiñans, antes non era así, non tiñamos estrada que fixera de él un "saco", pois non tiñamos porto en Tragove, pois antes, ese caso era como unha pequena ria, onde os "valeiros" de Cesures, poñían o que se daba en chamar a "taiada" que era unha rede que iba de banda a banda da pequena ría e o mais importante "ataiaba" un regato e a saída dos peixes. Ali na "taiada" qedaban maiados: muxes, sollas, robalizas ... pero no regho tamén quedaban peixes, que non maiaban na taiada, e eses eran libres, de quen os collera, o que se transformaba en unha festa, pois ali ibamos todos os que se enteraban de Fefiñans, Triana e algún mais, pillar o que podíamos armados de francadas e similares, sempre xurdían conflictos pois os donos da taiada estimaban as veces que os peixes eran de eles, sobre todo os que estaban perto da rede, e sempre algún pillabán trataba de coller o obxecto de conflicto. Sempre recordo acadar unha "caldeirada" de sollas.
O día de hoxe os valeiros e outros son os que enchen o mar de "butróns" arte de pesca que na miña opinón non é nada selectiva e pesca todo o que pilla, sen discriminar.
02.11.2009 22:39
Fernando, o dono da Pedra díxome que a comprara en Cesures. As formas, xeitos e tamaños son coma os do vello mequiño desenterrado. E el mesmo lle chamou e chama meco, unha palabra que coñece case todo o mundo na zona.
Unha aperta.
02.11.2009 22:32
A que está no restaurante a Pedra, si non me equivoco o home colleuna na Illa e restaurouna él, como ben poido, por eso en cousas, para min, perdeuse, eu por discrección non lle dixen nada mais, que moi ben, pero restaurou en versión libre, opino.
02.11.2009 14:26
Qué vela levaba? Qué remos ? Tiña tamén pértiga para fincar? Seméllase á que está no restaurante?
Seméllase á que había tamén noutro resaturante en Padrón non hai muitos anos?
Grazas.
Dorna
02.11.2009 12:46
Fernado, a quilla é mesmo a da dorna. Como a proa, a estampa da popa, ...
Topábanse diferenzas na división dos paneis, no lugar da enfogonadura do pao, e outras.

Máis adiante colgaremos tódalas fotos que temos en picasa.
02.11.2009 12:17
En unha Ardentía, non sei si o nº 2 hai un artigo de Emilio Insúa que fala dos valeiros e penso que dos seus barcos.
De todolos xeitos pensade que a palabra "dorna" non soio se aplica a esa singular embarcación que todos coñecemos senon que o seu sentido é mais amplo.
Powered by sBLOG XHTML 1.0 Strict PHP CSS
Hora local: 06.09.2010 01:39 GMT+1
Version 0.7.3 Beta (Build 20060309)
Powered by sBLOG © 2005 Servous